Ustawa frankowa 2026 — co zmienia od 7 sierpnia

Dz.U. 2026 poz. 985 — ustawa z 29 maja 2026 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących zawartych z konsumentami umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego. Została podpisana przez Prezydenta RP 17 lipca 2026 r., ogłoszona 23 lipca 2026 r. i wchodzi w życie 7 sierpnia 2026 r.

Co się zmienia: wstrzymanie spłaty rat z mocy prawa

Dotychczas kredytobiorca, który chciał przestać płacić raty na czas procesu, musiał złożyć wniosek o zabezpieczenie roszczenia i czekać, aż sąd go rozpozna. Rozstrzygnięcia bywały różne, a samo oczekiwanie potrafiło trwać miesiącami — przez ten czas raty trzeba było płacić dalej.

Ustawa zastępuje ten mechanizm rozwiązaniem działającym automatycznie: obowiązek spełniania świadczeń przez konsumenta zostaje wstrzymany z chwilą doręczenia bankowi pozwu i trwa do zakończenia postępowania. Kredytobiorca, który chce, może nadal dobrowolnie dokonywać wpłat.

Uwaga na moment, od którego to działa

To najczęstsze nieporozumienie wokół nowych przepisów. Wstrzymanie rat nie następuje:

• ani w dniu wejścia ustawy w życie,
• ani w chwili podpisania umowy z kancelarią,
• ani nawet w chwili złożenia pozwu w sądzie.

Momentem przełomowym jest doręczenie pozwu bankowi — czyli zdarzenie następujące już po tym, jak sąd nada sprawie bieg. Do tego czasu kredyt spłaca się na dotychczasowych zasadach, a zaprzestanie płatności jest zwyczajnym opóźnieniem, z odsetkami i wpisem do rejestrów włącznie.

Ochrona przed wypowiedzeniem umowy i wpisem do BIK

Ustawa zamyka bankom oczywistą drogę odwetu. Skoro raty przestają być płacone zgodnie z prawem, bank nie może z tego powodu rozwiązać umowy kredytu ani przekazać informacji o braku płatności do instytucji zbierających dane o zobowiązaniach — w tym do Biura Informacji Kredytowej. Dla kredytobiorcy oznacza to, że korzystanie z ustawowego wstrzymania rat nie powinno odbić się na jego zdolności kredytowej.

Usprawnienia po stronie sądów

Druga część ustawy dotyczy samego przebiegu postępowań, które od lat obciążają wydziały cywilne:

• orzekanie w składzie jednoosobowym,
• możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym,
• uproszczona forma uzasadnień,
• przesłuchania w trybie zdalnym.

Ustawodawca zrezygnował w toku prac z kontrowersyjnych przepisów o zarzucie potrącenia. W przyjętej wersji bank ponosi koszty procesu również w części objętej zarzutami potrącenia, niezależnie od wyniku sprawy.

Kogo ustawa nie obejmuje

Kredytobiorcy z umowami w euro nie zostają bez możliwości działania — ich sprawy prowadzi się na dotychczasowych zasadach, a wstrzymanie spłaty rat nadal wymaga wniosku o zabezpieczenie rozpatrywanego przez sąd. Zmienia się natomiast to, czego mogą się spodziewać: automatyzmu przewidzianego ustawą w ich przypadku nie ma.

Czego ustawa nie zmienia

To rozróżnienie jest kluczowe i bywa w przekazach medialnych zacierane. Ustawa reguluje sposób prowadzenia sprawy, a nie przesłanki jej wygrania. Nie zmienia przepisów o nieuczciwych warunkach umownych, nie przesądza, jak sąd oceni konkretne postanowienia, i nie gwarantuje żadnego wyniku. Ocena umowy nadal zależy od jej treści, treści regulaminu, aneksów, sposobu przedstawienia ryzyka walutowego i okoliczności zawarcia.

Realna zmiana dla domowego budżetu jest jednak wymierna: przez czas trwania procesu — a te potrafią toczyć się kilkanaście miesięcy i dłużej — rata nie obciąża kredytobiorcy.

Co to oznacza w praktyce

1. Ustal, czy Twoja umowa jest denominowana lub indeksowana do CHF — decyduje treść umowy, nie potoczna nazwa kredytu.
2. Zbierz dokumenty: umowę, regulamin, aneksy, harmonogram spłat lub historię rachunku.
3. Poddaj umowę ocenie prawnej — ustawa nie zwalnia z konieczności ustalenia, czy w umowie w ogóle są postanowienia podlegające zakwestionowaniu.
4. Pamiętaj, że korzyść ze wstrzymania rat pojawia się dopiero po doręczeniu pozwu bankowi — do tego momentu kredyt spłacasz normalnie.

Źródła

• Dz.U. 2026 poz. 985 — tekst ustawy z 29 maja 2026 r.
• Prawo.pl: ustawa frankowa — podpis prezydenta i publikacja
• Fundacja Konsumentów: ustawa frankowa 2026 — wstrzymanie rat
• UOKiK: kredyty hipoteczne wyrażone w walutach obcych

Najczęstsze pytania

Od kiedy obowiązuje ustawa frankowa?

Ustawa z 29 maja 2026 r. została ogłoszona 23 lipca 2026 r. w Dz.U. 2026 poz. 985 i wchodzi w życie po 14 dniach od ogłoszenia, czyli 7 sierpnia 2026 r.

Czy ustawa frankowa obejmuje kredyty w euro?

Nie. Ustawa dotyczy wyłącznie umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego, zawartych z konsumentami. Kredyty powiązane z euro, dolarem amerykańskim czy jenem japońskim nie są objęte nowymi przepisami.

Od którego momentu można przestać płacić raty?

Od chwili doręczenia bankowi pozwu wniesionego przez konsumenta. Samo złożenie pozwu w sądzie nie wystarczy, podobnie jak samo wejście ustawy w życie. Zaprzestanie spłaty wcześniej jest zwykłym opóźnieniem w płatności.

Czy bank może wpisać mnie do BIK, jeśli przestanę płacić raty na podstawie ustawy?

Nie. Z powodu wstrzymania świadczeń na podstawie ustawy bank nie może rozwiązać umowy ani przekazać informacji o braku płatności między innymi do Biura Informacji Kredytowej.

Czy ustawa dotyczy spraw już toczących się w sądzie?

Tak. Przepisy stosuje się również do postępowań wszczętych przed wejściem ustawy w życie, o ile nie zostały jeszcze prawomocnie zakończone.

Czy ustawa zwiększa szanse na wygranie sprawy z bankiem?

Nie. Ustawa ma charakter procesowy — reguluje przebieg postępowania, a nie zasady oceny postanowień umowy. Nie zmienia prawa materialnego i nie przesądza wyniku sprawy.

Materiał ma charakter informacyjny, opisuje ogólny stan prawny na dzień aktualizacji i nie stanowi porady prawnej ani oceny konkretnej sprawy. WolnyOdKredytu.pl jest serwisem pośredniczącym, a nie kancelarią — pomoc prawną świadczy kancelaria partnerska.